عبدالمجید رفیعی برزکی
ثبتنام دانشآموزان در سایه نابرابری آموزشی
بحث درباره وضعیت ثبتنام دانشآموزان و فشارها و توصیههایی که از درون و بیرون آموزش و پرورش بر مدیران مدارس، بهویژه در مدارس واقع در مراکز شهر، وارد میشود، در هفتههای اخیر مورد توجه رسانه روزنگار کاشان قرار گرفته است. در همین راستا، تجربهها و دیدگاههای معلمان، مدیران و معاونان مدارس، رؤسای پیشین آموزش و پرورش و نیز کنشگران محلی برای بررسی همهجانبه این موضوع گردآوری شد.
روزنگار در گام بعدی، برای تکمیل این بررسی، سراغ دیدگاه کارشناسان رفت. در این چارچوب، با فروغ تیموریان، دکترای جامعهشناسی، گفتوگو کردیم تا نظر او را درباره عدالت آموزشی، سازوکار ثبتنام دانشآموزان و چالشهای ساختاری آموزش و پرورش جویا شویم.
عدالت آموزشی؛ شعاری پررنگ، اما بیاثر در عمل خانم تیموریان در این گفتوگو با انتقاد از وضعیت آموزش و پرورش، تأکید میکند که یکی از پررنگترین شعارهای سالهای اخیر این نهاد، «عدالت آموزشی» بوده است؛ شعاری که به گفته او در بیلبوردها، اسناد بالادستی و فضای رسمی آموزش و پرورش بسیار تکرار شده، اما در عمل خودِ این سیستم از عدالت آموزشی فاصله دارد.
او میگوید وقتی آموزش و پرورش مدارس را به چند دستهی دولتی، غیردولتی، نمونه دولتی، هیئتامنایی و غیره تقسیم میکند، در واقع به نابرابری آموزشی دامن میزند. به باور او، همین طبقهبندیها از پایه با مفهوم عدالت آموزشی در تضاد هستند.
فشار اقتصادی خانوادهها و تردید نسبت به آموزش غیرحضوری
تیموریان در ادامه به شرایط اقتصادی خانوادهها اشاره میکند و میگوید در وضعیتی که مردم با فشارهای سنگین مالی روبهرو هستند، آموزش و پرورش باید دستکم امسال برای تحقق واقعی عدالت آموزشی اقدام میکرد.
او یادآور میشود که بسیاری از خانوادهها برای ثبتنام فرزندانشان در مدارس غیردولتی، هیئتامنایی یا حتی برخی مدارس دیگر، مبالغ بسیار بالایی پرداخت میکنند؛ مبالغی که گاهی به دهها میلیون تومان میرسد. به گفته او، نگرانی خانوادهها این است که اگر دوباره شرایطی پیش بیاید و آموزشها بهصورت غیرحضوری ادامه یابد، هزینههایی که برای این مدارس پرداختهاند عملاً هدر برود.
او همچنین میگوید بسیاری از مدارس در آموزش مجازی از سامانهها و ابزارهای مناسب استفاده کردند، اما برخی دیگر صرفاً به شاد متکی بودند؛ در نتیجه خانوادههایی که شهریههای بالا پرداخت کرده بودند، در عمل بازده متناسبی دریافت نکردند.
محدودیت جغرافیایی؛ مانعی برای عدالت در ثبتنام
یکی از محورهای اصلی سخنان تیموریان، انتقاد از محدودیتهای جغرافیایی در ثبتنام دانشآموزان است. او معتقد است آموزش و پرورش میتواند با حذف یا کاهش این محدودیتها، به توزیع عادلانهتر فرصتهای آموزشی کمک کند.
به باور او، اگر تخصیص دانشآموز به مدرسه بر اساس نیاز و شایستگی انجام شود، نه صرفاً محل سکونت، دسترسی به آموزش باکیفیت عادلانهتر خواهد شد. او تأکید میکند که اصرار بر محدودههای جغرافیایی، خود به بیعدالتی آموزشی دامن میزند.
توزیع ناعادلانه معلمان و نفوذ مدیران
تیموریان در بخش دیگری از صحبتهای خود به توزیع ناعادلانه نیروهای انسانی اشاره میکند و میگوید در برخی موارد، مدیرانی که نفوذ بیشتری در آموزش و پرورش دارند، میتوانند معلمان باتجربهتر را برای مدارس خود جذب کنند؛ در حالی که معلمان تازهکار یا کمتجربهتر به مدارس حاشیهای فرستاده میشوند.
او این وضعیت را هم نوعی بیعدالتی میداند و میگوید چنین سازوکاری باعث میشود مدارس برخوردار همواره از امکانات و نیروی انسانی بهتر بهرهمند باشند و در مقابل، مدارس کمبرخوردار با کمبود و ضعف روبهرو بمانند.
فساد در ثبتنام و برتری خانوادههای برخوردار به گفته او، فساد فقط محدود به حوزه اقتصادی نیست و در فرآیند ثبتنام دانشآموزان نیز میتواند دیده شود. تیموریان معتقد است گاهی خانوادههای ثروتمند یا دارای نفوذ، با پرداختهای غیررسمی یا امتیازهای خاص، امکان ثبتنام فرزند خود را در مدارس بهتر فراهم میکنند.
او میگوید در چنین شرایطی، فرصت برابر برای همه خانوادهها وجود ندارد و فرآیند ثبتنام بهنفع کسانی تمام میشود که پول یا نفوذ بیشتری دارند.
ثبتنامی پیچیده، مبهم و غیرشفاف
تیموریان فرایند ثبتنام را در آموزش و پرورش «گیجکننده و پیچیده» توصیف میکند و میگوید این پیچیدگی در مناطق مختلف و حتی شهرهای مختلف، شکلهای متفاوتی پیدا میکند.
از نظر او، اگر وزارت آموزش و پرورش و در سطح بالاتر، دولت، به ثبتنام بهعنوان یکی از مهمترین ارکان آموزش توجه جدیتری داشته باشند، بسیاری از این بیعدالتیها قابل کاهش است.
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0